Op 5 februari 1883 wordt Johannes Josephus Elbertse geboren. Hij groeit, samen met zijn zusje, op in het Rooms-Katholieke weeshuis St. Hieronymus in Utrecht. In 1895 wordt daar een nieuw mechanisch orgel geplaatst door de firma Maarschalkerweerd & Zn. Deze orgelmakerij werd in 1840 opgericht door twee Meesterknechten van de firma J. Bätz & Co., Pieter Maarschalkerweerd (1812-1882) en Christiaan Stulting (1803-1881). De laatste trekt zich na een achttal jaren terug uit het bedrijf, waarna Michael Maarschalkerweerd (1838-1915) in 1865 een compagnonschap met zijn vader aangaat.

Bij de plaatsing van het orgel in het weeshuis, mag Jan Elbertse een handje helpen en dat is het begin van de “Elbertse-passie” voor pijporgels, die in ruim 110 jaar nu al de vierde generatie ingegaan is.

Vanaf 1897 tot aan het overlijden van Michael Maarschalkerweerd groeit J.J. Elbertse van jongste leerling uit tot Meesterknecht van het bedrijf. De dochter van Maarschalkerweerd neemt na het overlijden de leiding van het bedrijf over; er worden geen investeringen meer gedaan en/of nieuwbouw gepleegd. De ambitie van de nog jonge Elbertse reikt verder en hij begint in 1917 zijn eigen bedrijf en vestigt zich in 1926 in Soest, waar het bedrijf nu nog steeds gevestigd is.
J.J. Elbertse werkzaam bij Maarschalkerweerd & Zn.
J.J. Elbertse
J.B.M. Elbertse
J.G.M. Elbertse
J.C. Elbertse

Werkplaats

Oude Werkplaats

In 1929 trad zoon Jan (J.B.M. Elbertse, 1914-1996) in dienst. Hij maakt de moeilijke crisisjaren mee. Na de Tweede Wereldoorlog breken betere tijden aan; de drang tot wederopbouw brengt veel werk voor de firma. In de jaren 60-70 van de vorige eeuw verkeert het bedrijf in een moeilijke positie. Enerzijds de behoefte aan opdrachten om de zaak draaiende te houden, anderzijds het trouw willen blijven aan eigen opvattingen over orgelbouw en klank.

Onder leiding van Jan jr. slaat het bedrijf zich door deze moeilijke tijd, waarin traditie en heroriëntatie hand in hand gaan, heen. Mede aan het in die jaren zoveel mogelijk vasthouden aan eigen principes dankt het bedrijf de bloei en ontplooiing in latere jaren.
In 1968 komt Hans (J.G.M. Elbertse, 1951) in het bedrijf werken. In zijn eerste jaren bij het bedrijf kreeg hij ruimte om zich toe te leggen op de ontwikkeling van het kleine orgel.

Inmiddels bouwde het bedrijf een respectabel aantal positieven en kistorgels voor binnen- en buitenland. Naast kleine mechanische pijporgels werden in de jaren die volgden ook nieuwe instrumenten gemaakt voor kerken in o.a. Luttenberg, Zeist, Aerdenhout, Rutten, Alkmaar, Roosendaal, Kortenhoef, Utrecht, Tokio en Wassenaar.
Met datgene wat aan kennis en principes opgebouwd en bewaard is gebleven, richt het bedrijf zich vanaf het einde van de tachtiger jaren van de vorige eeuw meer en meer op restauraties van historische instrumenten, vaak monumenten.
Naast het stemmen en onderhouden van instrumenten in binnen en (incidenteel) buitenland houdt het Elbertse-team van negen medewerkers zich thans voornamelijk bezig met restauraties en reconstructies van mechanische pijporgels van diverse belangrijke orgelmakers uit met name de 19e eeuw, waaronder Maarschalkerweerd, Loret, Smits, Van Oeckelen, Flaes (& Brünjes), Ibach, Peereboom & Leiser, Wander Beekes, Nolting, Van Druten, Bätz, Indermauer, Ypma, Steenkuyl, Van Eynden/Van Pethegem en Rogier.
De groei van het bedrijf maakte het noodzakelijk en mogelijk om de bouw van een nieuwe werkplaats te realiseren. Sinds 1996 wordt met veel plezier in en vanuit dit geheel aan de eisen van deze tijd aangepaste, ambachtelijke en sfeervolle atelier gewerkt.
Een goed voorbeeld van het bewaren van traditie en kennis is het specialisme op het gebied van pneumatische orgels. Jarenlang vielen de pneumatische instrumenten over het algemeen niet meer in de smaak, maar vanaf ongeveer 1990 kwam daar langzaam een kentering in en begon de (her)waardering van de pneumatische techniek en de specifieke orgelklank uit die tijdsperiode. Zo werd in 1995 het zeer fraaie pneumatische Van Leeuwen-orgel in Bodegraven gerestaureerd/gereconstrueerd en voorzien van een nieuw vrij pneumatisch pedaal, geheel naar de oorspronkelijke principes. Zeker genoemd moet worden de restauratie/reconstructie van het Sauer-orgel in het Orgelpark (voormalige Parkkerk) te Amsterdam in 2007: Een prachtig instrument op een unieke, schitterende locatie.
Op 1 september 2009 is de vierde generatie (J.C. Elbertse, 1986) in dienst is getreden. Jos heeft een vierjarige meubelmakers-opleiding succesvol afgerond en daarna al bijna twee jaar ervaring opgedaan bij een collega-orgelmaker, Gebr. Van Vulpen bv.
In juni 2017 vierde het bedrijf het honderdjarig bestaan. Daarbij werd door de Burgemeester van Soest, de heer Rob Metz, namens Koning Willem-Alexander het predicaat ‘bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ toegekend.
Dit is uiteraard een enorme eer en een extra impuls om ook in de toekomst de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden!